Op 8 september 2010 werd Nederland opgeschrikt door het bericht dat in Engeland een paard aangetroffen werd met equine infectieuze anemie (EIA) of moeraskoorts wat afkomstig was uit Ede, Nederland. Het paard had geen klinische verschijnselen en de overige 5 dieren van dezelfde groep waren negatief op EIA. Nederland is officieel vrij van EIA. In 2006 zijn er incindentele meldingen geweest in Frankrijk, Duitsland, Ierland en Groot-Brittanië, in 2007 in Frankrijk en Roemenië. In Italië wordt de ziekte regelmatig aangetroffen.

Wat is equine infectieuze anemie of moeraskoorts?

Equine infectieuze anemie is een virusinfectie bij paarden, ponies, ezels, muilezels en muildieren en wordt gekenmerkt door bloedarmoede (anemie) gepaard gaande met steeds terugkerende koortspieken. Een paard wat geïnfecteerd is blijft levenslang infectieus en er bestaat geen vaccinatie of adequate behandeling. EIA is een meldingsplichtige ziekte, dat wil zeggen dat bij een verdenking van EIA contact moet worden opgenomen met de afdeling Dierziekten van het ministerie van LNV (045-5463188).

Hoe verspreidt EIA zich?

Het virus wordt verspreidt via stekende en bloedzuigende insekten als paardenvlieg, daas en mug. De verspreiding is afhankelijk van het aantal aanwezige insekten, de paarddichtheid, het aantal keer dat een insekt hetzelfde en andere paarden steekt en de hoeveelheid virus en bloed die worden overgebracht. Een tweede route van besmetting is die via de placenta. Het ongeboren veulen kan in de baarmoeder besmet raken. De naam moeraskoorts is ontstaan doordat muggen een grote rol spelen. de naam is niet helemaal goed gekozen omdat EIA ook in veel drogere gebieden voorkomt. Omdat dieren levenslang uitscheider blijven is de import van positieve dieren in Nederland een niet te onderschatten risico. Zeker gezien het feit dat de vectoren (de muggen, dazen en stalvliegen) algemeen voorkomen.

Wat zijn de symptomen van EIA?

Infectieuze anemie kan zich op verschillende manieren manifesteren:

Acute vorm:

Bij de acute vorm van EIA worden de dieren vrij plotseling erg ziek en vertonen koorts, verminderde eetlust en sloomheid. Dieren kunnen al 2-3 weken na het ontstaan van de symptomen overlijden. Het bloed bevat bij de dieren zeer veel virus en is de risico van verspreiding groot.

Chronische vorm:

Wanneer een paard de eerste acute fase overleeft zal het ziektebeeld chronisch kunnen worden waarbij de dieren steeds terugkerende koortspieken, gewichtsverlies en oedeem van borst en benen.

Symptoomloos:

Paarden kunnen de infectie zonder duidelijke klinische symptomen doormaken. Omdat deze dieren levenslang virus zullen uitscheiden maar niet ziek zijn, is deze groep zeer belangrijk bij het ongemerkt introduceren van de ziekte. Door middel van een bloedtest is de ziekte wel aan te tonen.

Hoe behandelen we een paard met EIA?

Er bestaat geen vaccinatie tegen EIA en er is ook geen adequate therapie. Omdat besmette dieren levenslang uitscheider van virus blijven zal een besmet dier, ook al overleeft het de acute fase, levenslang een besmettingsbron voor de omgeving zijn.

Welke maatregelen moeten er preventief genomen worden?

Alle dieren in de directe omgeving van een besmet dier moeten worden getest op de ziekte. Om het risico van besmetting te verkleinen kunnen de volgende maatregelen worden genomen:

  • scheidt besmette en niet-besmette dieren
  • probeer muggenbeten tegen te gaan met insektenwerende sprays
  • ruim broedgebieden van muggen op zoals poeltjes stilstaand water in oude oude banden, waterbakken en bij lekkende kranen