Wat is de ziekte 'het bloed'?

'Het bloed' (ook wel weeldeziekte of eiwitvergiftiging genoemd) is een ziekte bij schapen en geiten die veroorzaakt wordt door de toxinen (gifstoffen) van de bacterie Clostridium perfringens type D. Deze bacterie komt van nature voor in het darmkanaal van schapen en geiten. Het is een aandoening die op alle leeftijden kan voorkomen maar vooral snel groeiende lammeren van 3 tot 10 weken leeftijd worden ziek en gaan meestal dood.

Wat is de oorzaak van de produktie van deze toxinen door de bacterie?

Wanneer er een groot aanbod aan koolhydraten (suikers) is aan de lammeren (te grote melkopname, te snelle overgang naar weiden met jong, eiwitrijk gras, het verstrekken van voer met een te ruime koolhydraat-eiwitverhouding in combinatie met te weinig structuur of een plotselinge voerverandering) kan de pensflora (de 'goede' bacteriën in de pens) zich niet snel genoeg aanpassen en kan Clostridium perfringens zich in snel tempo vermenigvuldigen in de darm. Bij deze snelle vermenigvuldiging van de bacterie worden tevens veel toxinen geproduceerd die de darmwand en de bloedvaten daarin beschadigen met diffuse bloedinkjes tot gevolg.

Bij welke groep treedt 'het bloed' het meeste op?

'Het bloed' treedt vooral op bij snel groeiende, goed doorvoede lammeren van 3 tot 10 weken oud omdat deze groep veel melk, gras of brok opneemt. Ook bij goed doorvoede lammeren van 6 tot 12 maanden vallen regelmatig dieren uit. Bij geiten wordt 'het bloed' veel minder vaak waargenomen dan bij schapen. Dit komt vooral doordat geiten van nature op een veel schraler rantsoen en op schralere weiden worden gehouden.

Wat zijn de symptomen van 'het bloed'?

Bij de meeste dieren worden geen ziekteverschijnselen waargenomen maar liggen plotseling dood in de wei. Bij dieren die niet dood gevonden worden kunnen de volgende symptomen worden gezien:

  • stoppen met eten
  • speekselen
  • koorts
  • tandenknarsen
  • ademhalingsproblemen
  • coördinatieproblemen
  • krampaanvallen
  • neurologische problemen
  • coma en sterfte

Hoe stellen we de diagnose?

Op basis van het klinisch beeld, het verhaal van de schapenhouder en eventueel sectie van een kadaver wordt de diagnose gesteld.

Wat is de behandeling?

Er is geen behandeling voor 'het bloed'. Meestal gaat het ziekteverloop zo snel dat ingrijpen te laat komt en ook bij dieren die niet direct overlijden is er zoveel schade op orgaanniveau dat behandeling zinloos is.

Wat kan men preventief doen aan 'het bloed'?

Bij de preventie speelt vaccinatie een grote rol. Dieren die nooit eerder zijn geent worden twee maal gevaccineerd met 4 tot 6 weken tussentijd. Hierna kan men volstaan met een eenmalige jaarlijkse vaccinatie. Het is verstandig om drachtige ooien de tweede enting (of de eenmalige jaarlijkse) circa 2 tot 4 weken voor de verwachte werpdatum te geven.. De ooien maken dan antistoffen die met de biest (de eerste melk) aan de lammeren worden doorgegeven en deze lammeren zijn hierdoor 6 tot 12 weken beschermd (wanneer zij uiteraard voldoende biest hebben opgenomen kort na de geboorte). Na deze periode kunnen de lammeren twee keer geent worden volgens het schema. Het vaccin is een combinatievaccin van zeven typen Clostridium (waaronder ook 'tetanus') en waarin ook bescherming wordt verkregen tegen zomerlongontsteking (Pasteurella haemolytica).  Het spreekt voor zich dat naast vaccinatie voedinsfouten en plotselinge voerveranderingen moeten worden uitgesloten.

 

Lees bijsluiter vaccin Ovilis Heptavac P....